ترانه‌ی آبی، فیلمی برای سالگرد تولد احمد شاملو

در ارتباط با‫:‬

«محسن عمادی»، شاعر و نویسنده‌ی ایرانی متولد سال ۱۳۵۵ در ساری‌ست. از کودکی شعر می‌نوشت و در نوجوانی چندبار نفر اول مسابقات شعر دانش‌آموزی ایران بود. در دانشگاه صنعتی شریف مهندسی کامپیوتر خواند و در دانشگاه یواسکلای فنلاند فرهنگ دیجیتال. دو سال پیش از غروب بامداد، صاحب امتیاز انحصاری و دائمی انتشار الکترونیکی کلیه‌ی آثار احمد شاملو شد.

اولین دفتر شعرهایش با ترجمه‌ی کلارا خانس در سال ۲۰۰۳ در اسپانیا منتشر شد. تا به امروز چهار دفتر شعر منتشر کرده است و چهار دفتر ترجمه‌ی شعر. مدیر آنتولوژی «خانه‌ی شاعران جهان» است و سایت رسمی احمد شاملو. در سال ۲۰۱۰ جایزه‌ی جهانی شعر وحشت را در اسپانیا دریافت کرد و در سال ۲۰۱۱ جایزه‌ی جهانی آنتونیو ماچادو را. در حال حاضر در مکزیک زندگی می‌کند و دو دفتر تازه‌ی شعر زیر چاپ دارد.

کارهای او در زمینه فرهنگ و ادبیات مرز جهانی نمی‌شناسد، «محسن عمادی» در مستندی که خواهید دید، نظرات و آرای ادبا و شاعران مطرح جهان را درباره شعر و دنیای «احمد شاملو» شاعر بزرگ ایرانی از دریچه دوربین خود به نمایش می‌گذارد.

بخشهایی از فیلم که مربوط به حضور آقای پاشایی است توسط گروه فیلمبرداری آقای زنگنه تصویربرداری شده است. بامداد ساری بر خود لازم می داند از گروه فیلمبرداری آقای زنگنه تشکر نماید.

taraneye abi

ترانه‌ی آبی، یک گزارش:

۱. پس از غیاب احمد شاملو بود. احساس می‌کردم که هرگز حضور کسی را در نخواهم یافت که به من آن مایه توان دهد که حضور او می‌داد. سال‌ها گذشت، تا اینکه در یک کنگره‌ی شعر در اسپانیا با آنتونیو گاموندا آشنا شدم و انگار که آن غایب را بازیافته باشم با او از مفهوم شعر، کلمه و واقعیت سخن گفتم. به خاطر او بود که زبان اسپانیایی آموختم و بعد، نتیجه‌ی گفتگوهای او و کلارا خانس و من، در کتابی به اسم «از واقعیت و شعر» در مکزیک چاپ شد و شگفت آن‌که چند سال بعد خود به مکزیک آمدم. نخستین مکالمه‌ام را با گاموندا، با عباراتی از ریلکه آغاز کرده بودم و با ضرورت شعر نزد شاملو ادامه داده بودم. آن گفتگوها علاوه بر کتاب، بعدها فیلمی شد به نام «آنتونیوی عزیز». حضور احمد شاملو در هردوی آن‌ها، حضوری روشن و قطعی‌ست.
۲. کسی که سینما را چنان می‌پندارد که ژان لوک گدار، هرگز به این ویدئو نام سینما نخواهد داد. زیستن و تجربه‌ی فیلمسازانی چون کامران شیردل و ابوالفضل جلیلی، مرا شرمگین می‌کند از اینکه بضاعت و فرصتی بیش از این ندارم. این ویدئو تمامن با دوربین عکاسی شخصی‌ام فیلمبرداری شده‌است. بخشی که از ایران برایم ارسال شد، کیفیت کافی را هم نداشت. نه گروه فیلمبرداری و صدا در کار بوده‌است و نه ادیتوری بیش از خودم. همه‌ی کارهایش را درحدود یک هفته از ویرایش صدا و تصویر و زیرنویس خودم کرده‌ام، روی یک کامپیوتر شخصی. کیفیت ویدئویی که در اینترنت می‌بینید قریب ده درصد کیفیت اصلی این ویدئو است. زیرنویس‌ها هم باید اصلاح شوند تا دقت کافی را پیدا کنند و بنابراین، امیدوارم اهل سینما و ادب بر من ببخشند. گزارشی‌‌ست و حرف دلی‌ست، نه بیش و نه کم!
۳. در سفرهای بسیار، با همین ابزارهای اندک خانگی، سعی کرده‌ام با دوستان و شاعرانی که همراه لحظات شخصی‌ام بوده‌اند، روایاتی ثبت و ضبط کنم که شاید به کار تجسد خاطره بیایند. هیچکدام از این لحظات، رسمی نیستند و شاعرانی که روبروی دوربین قرار گرفته‌اند، خود را در خانه‌ی خود حس می‌کرده‌اند‌‌‌. ولی قطعن به من این اجازه را داده‌اند که این تصاویر را چنان که می‌خواهم استفاده کنم. فی‌المثل انسان نازنینی چون خوان خلمن در شرایطی روبروی دوربین من قرار گرفت که بسیار بیمار بود و دستش شکسته بود.
۴. ویدئوهایی که در محور شاملو ضبط کرده‌ام به چهره‌های این فیلم محدود نمی‌شود. بزرگان و عزیزانی چون آنتونیو گاموندا، خوزه امیلیو پاچه‌کو، السا کروس، فیلیپ اوله، مانوئل مارتینز فورخا، آنخل گیندا، انریکه سروین، فرانسواز روی، ناتالی هندل، شعله ولپی و غیره در این ویدئو نیستند. اگر زمانه همراهی کند در آینده با محور سه پرسش تبعید، ترجمه و واقعیت به پدیده‌ی شعر شاملو در سخن دیگران نزدیک خواهم شد. اینبار نه جسم‌ام اجازه می‌داد و نه روحیه‌ام و نه رخصتی که در اختیارم بود.
۶. پرسش اساسی این گزارش، همان پرسش شعر «ترانه‌ی آبی» شاملوست. از خود می‌پرسد که موطن ما کجاست؟ می‌پرسد که در فقدانِ آن‌چه که دیگر با ما نیست یا وجود ندارد، همان خاکی که دور از دسترس است، همان کودکی از دست شده، چگونه با شعر، مقاومت و خود روبرو می‌شویم. این‌که چطور، صدای شاملو در این شعر، صدای همه‌ی ما می‌شود.
۶. سپاسگزار معلم همیشه‌ام، ع. پاشایی هستم و دستِ تمامی دوستان بامداد ساری را می‌بوسم،‌ شهری که سخت دلتنگ آنم. مسئولیت هرآنچه در این گزارش آمده است با من است و نه با هیچکس دیگر. تدوین امری‌ست که قدرتمداران خود می‌دانند که چه‌ها می‌کند، خواه روایت حقیقت باشد و خواه روایت فریب. هرچه هست، خواننده‌ی شعر شاملو، خواهدش شناخت‌. و الباقی بقایتان، جان دشمن فدایتان!

محسن عمادی

مکزیکوسیتی – پاییز ۱۳۹۲

برای دانلود فیلم، اینجا کلیک کنید.

برای تماشای فیلم، اینجا کلیک کنید.

 

 

3 total comments on this post

نظر شما چیست؟
  1. “ترانه آبی” بی تردید بهترین شعر شاملوست.

  2. حتی بهترین شاعرها هم با شعرشون محلی را توصیف میکنند.
    ولی شاملو تو این شعر، حوضخانه و حیاط را واقعا “ساخته”. درست مثل اینکه با گچ و خاک ساخته باشه. یا با تکه های آینه و کاشی و …مخصوصا این لفظ ” طاق طاقی” که انگار کل شعر را تحت تاثیر قرار میده.
    واقعا عجیه ! شعر باشه، شعر ناب هم باشه، اونوقت بنایی هم بکنه ! چیزیست در حد معجزه!

  3. درواقع من بیشتر علاقه مندم به قسمت قشنگ قضیه فکر کنم( خاطره حوضخانه) تا به قسمت بد قضیه ( که همون ترک وطن باشه). این شعر اونقدر زیباست که آدم را گیج و مست میکنه

یادداشت خود را بفرست

لطفن اسم خود را وارد کنید

ورود اسمتان ضروری است.

لطفن یک ایمیل واقعی وارد کنید

یک آدرس ایمیل ضروری است

پیام خود را وارد کنید

اگر اندازه‌ی نوشته‌ها برای شما کوچک می‌باشد، می‌توانید با فشردن هم‌زمان کلیدهای Ctrl و + اندازه‌ی نوشته را افزایش دهید.

بامداد ما © 2017 تمام حقوق محفوظ است.